Sakartvelo czyli Gruzja !

Autor: Tatiana Romańska, 16 lutego, 2025r.

Dziś ważny temat – zapamiętajcie, że oficjalna nazwa Gruzji w języku gruzińskim to Sakartvelo (საქართველო).
Pochodzi od historycznego regionu Kartlia (Kartli), który odegrał kluczową rolę w formowaniu się gruzińskiej tożsamości narodowej. Przedrostek „Sa-” oznacza „ziemię” lub „kraj”, a „-kartvelo” odnosi się do mieszkańców Kartli.

Dosłownie Sakartvelo oznacza więc „ziemię Kartlów”.

Termin ten pojawił się w średniowieczu i stopniowo objął całe terytorium dzisiejszej Gruzji. Jest to nazwa własna, której używają wyłącznie Gruzini, a więc nazwa najbliższa ich tożsamości i historii, nazwa, która niewątpliwie oddaje wewnętrzną perspektywę Gruzinów na swój kraj. Warto się do niej przyzwyczaić i będąc w Gruzji szczodrze z niej korzystać !  Gaumardżos Sakartvelo ! – to wykujcie na pamięć ! 

---

Skąd się wzięła nazwa Gruzja?  

W językach słowiańskich, a także w rosyjskim, kraj ten jest znany jako Gruzja (Грузия). Pochodzenie tej nazwy nie jest do końca jasne, ale istnieje kilka teorii:

1. Wpływy perskie i arabskie
   Słowo „Gruzja” mogło wywodzić się z perskiego „Gurğ” lub arabskiego „Jurj”, którymi określano mieszkańców tych ziem. Te nazwy były używane przez Persów i Arabów w średniowieczu i później rozpowszechniły się na inne języki.

2. Greckie skojarzenie ze św. Jerzym
   Niektóre teorie łączą nazwę „Georgia” (używaną w językach zachodnich) z greckim słowem γεωργός (geōrgós), oznaczającym rolnika. Gruzja od wieków kojarzona była z uprawą winorośli, co mogło przyczynić się do powstania tej nazwy. Dodatkowo, św. Jerzy (St. George) jest patronem Gruzji, co mogło mieć wpływ na europejskie nazewnictwo.

3. Rosyjskie zapożyczenie
   W XIX wieku Gruzja była częścią Imperium Rosyjskiego, a rosyjska forma „Gruzija” utrwaliła się w krajach słowiańskich. Wpływ Rosji na języki regionu sprawił, że nazwa ta została przyjęta także w Polsce.

Czy Gruzini lubią, gdy mówi się „Gruzja”?

Nie do końca. Choć wiedzą, że w językach słowiańskich funkcjonuje nazwa „Gruzja”, większość Gruzinów woli, aby ich kraj nazywać Sakartvelo – zgodnie z ich własną tradycją. W ostatnich latach w Gruzji pojawiają się nawet inicjatywy, aby oficjalnie zastąpić obce nazwy własną wersją.

A jak mówią inni?

Ciekawe jest to, że nazwy używane na świecie są bardzo różne:
✅ Georgia (angielski, niemiecki, francuski)
✅ Géorgie (francuski)
✅ Geórgia (portugalski)
✅ Gruzie (czeski)
✅ Gruzja (polski)
✅ Gürcistan (turecki)
✅ Virk (ormiański – nawiązanie do starożytnych Kolchidy i Iberii)

Ale w samym kraju jest tylko jedno określenie:  SAKARTVELO !! 

 Gruzini są dumni ze swojej nazwy i coraz częściej chcieliby, by była używana także poza ich krajem…, kto wie, może doczekamy takiej zmiany !

Czy więc warto mówić Sakartvelo zamiast Gruzja?

TAK ! Jeśli chcecie zyskać sympatię Gruzinów – zdecydowanie tak!